Recherche avancée

Embassy of Luxembourg in Ankara > Lüksemburg hakkında bilgiler > Tarihçe >

Tarihçe

Lüksemburg Büyük Dükalığı bugünkü şekli ile 1815 Viyana Kongresi ve 1830’da başlayan Belçika ayaklanmasının sonucunda oluşmuş bir ulusal devlettir.

Başlangıç

Lüksemburg’un adı ilk defa kont Siegfried’e “Lucilinburhuc”u (eski Almanca dilinde küçük kale) kazandıran ve Lüksemburg şehrinin gelişmesinde en önemli nokta olan 963 tarihli takas belgesinde ortaya çıktı. Lüksemburg ailesinin üyeleri ülke topraklarını büyütmeye oradan başlamışlardır. Genişlemesinin büyük olması ve ortaçağ derebeylik sisteminin kapanmamış egemenlik ilişkileri sebebiyle bu bölge bugünkü ulusal devlet ile kesinlikle karşılaştırılmamalıdır.

Lüksemburglular ailesi

“Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu”nun siyasi yapısında Lüksemburglular 14. ve 15. yüzyılda Bohemya’nın da alınması ile hakim güç olmuşlar ve birkaç kral ve imparator çıkarmışlardır. İmparator Sigismund’un 1437’de ölmesi Lüksemburg Hanedanlığı’nın sonuna damgasını vurmuş ve kısa bir süre sonra Burgonya Dükü İyi Philip Lüksemburg’u fethederek, o zamanki dükalığı kendi egemenlik yapısına entegre etmiştir.

Değişen egemenlik ilişkileri

Takip eden yüzyıllarda ülke toprakları değişen egemenlik ilişkilerine tabi olmuştur. 1477’de Habsburglara geçen ülke V. Karl’ın tahtan çekilmesinden sonra Habsburgların İspanyol koluna geçmiştir. 1684’te XIV. Louis tarafından ele geçirilmiş ve onun mühendisi Vauban Lüksemburg şehrinin tahkimat yapısını genişlettirmiştir. Fransız egemenliği kısa sürmüştür, çünkü İspanya Veraset Savaşı’nın bitmesinden sonra İspanyol Hollandası Avusturya İmparator VI. Karl’ın zilyetliğine geçmiştir. Hem onun iktidar dönemi hem de Maria Theresia ve II. Joseph’in dönemi vergi eşitliği veya kadastro gibi birkaç yeniliği getirmiştir. 1795’te Fransız devrim birlikleri Avusturya egemenliğine son vermiş ve Lüksemburg Dükalığını hakimiyetleri altına almışlardır.

Viyana Kongresi ve Bağımsızlık

Avrupa’nın 1815 Viyana Kongresi sırasında yeniden düzenlenmesi Lüksemburg’u Fransa’nın egemenlik birliğinden tekrar ayırmıştır. Böylece ortaya çıkan Lüksemburg Büyük Dükalığı şahsi birlikte Hollanda Kralı I. Willem’e verilmiş, fakat eşzamanlı Alman Birliği’nde olmuştur. 1830 Belçika devrimi daha sonra 1839 Londra Antlaşması ile Lüksemburg ülke topraklarının Belçika ile Hollanda Kralı arasında bölünmesine götürmüştür ve bu bölünme Büyük Dükalığın bugünkü coğrafi şeklini vermiştir. II. Willem bundan sonra Lüksemburg’un kendi anayasasını onaylamıştır ve ülke 1867’de yenilenmiş Londra Antlaşması ile ilelebet tarafsız ve silahsız bir ülke statüsünü kazanmıştır.

Hollanda ile şahsi birliğin sonu ve Dünya Savaşları dönemi

Hollanda Kralı III. Willem’in ölümünden sonra 1890’da Lüksemburg Büyük Dükalığı Oranje-Nassau ailesinde erkek varisin olmaması sebebiyle Nassau-Weilburg kolundan Adolf’a geçmiştir. Böylece Hollanda ve Lüksemburg arasındaki şahsi birlik sona ermiş ve Lüksemburg kendi hanedanlığını elde etmiştir. Birinci Dünya Savaşı’nın başında Alman ordusu Lüksemburg’un tarafsızlığını dikkate almadan Büyük Dükalığı işgal etmiş ve bu durum savaşın sonuna kadar sürmüştür. 1919’da Lüksemburg bir anayasa krizine girmiştir. Grandüşes Marie-Adélaïde tahtı kızkardeşi Charlotte’ye bırakmıştır ve daha sonra yapılan bir referandumla az çoğunlukla monarşiye karar verilmiştir. 1940’da Lüksemburg’un yeniden işgal edilmesi üzerine hükümetle birlikte Almanya üzerinden Londra’ya sürgüne gitmiştir. Ülkenin güney kısmı 1944 Eylül’ünde kurtarılmıştır, fakat geri kalan kısmı müteakip kışta Alman Ardenler taarruzu sebebiyle çok zarara uğramıştır.

21. yüzyıla doğru

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Lüksemburg kati tarafsızlığından vazgeçmiş ve uluslararası alanda faal çalışmaya başlamıştır. Bu meyanda ülke Birleşmiş Milletlerin, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütünün (NATO), Avrupa Konseyinin ve Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunun kurucu üyesidir. Dışarıya açılış Büyük Dükalığı 70’li yıllardan itibaren yürürlükteki yasaları sebebiyle dünyanın ileri gelen finans merkezlerinden biri durumuna getiren ekonomik kalkınmayı beraberinde getirmiştir. Son yıllarda göç sayısının yükselmesi nüfusun devamlı büyümesine ve çokkültürlü bir toplumun oluşmasına yol açmıştır.

Lüksemburg’un tarihi ile ilgili daha kapsamlı bilgiler aşağıdaki broşürlerde bulunmaktadır .

Milli Arşiv:
www.anlux.lu

 Milli Kütüphane:
www.bnl.public.lu

 Lüksemburg Kale Tarihi Sevenleri
www.ffgl.lu